
Co jest w marinarze
Marinara należy według specyfikacji STG do najsłynniejszych pizz Neapolu, obok margherity. Słownik Treccani definiuje ją jako typ pizzy neapolitańskiej z oliwą, pomidorem, oregano i czosnkiem. Nie ma w niej mozzarelli ani innego sera, więc smak robią pomidory, czosnek i oregano.
Ilości opisują dwa różne dokumenty. Specyfikacja STG (włoski skrót, w polskich tekstach urzędowych GTS) to unijny dokument o „Pizza Napoletana”. Dyscyplinarz AVPN (stowarzyszenia Associazione Verace Pizza Napoletana) to prywatny standard, który podaje osobną recepturę „Marinara”. Specyfikacja STG nie nazywa w opisie farszu żadnego wariantu „marinarą”, ale pierwszy wariant (70–100 g pomidorów, sól, oregano, czosnek, oliwa) jest wariantem bez sera.
Przesuń tabelę, aby zobaczyć wszystkie kolumny →
| Składnik | Specyfikacja STG (wariant bez sera) | Dyscyplinarz AVPN 2024 (Marinara) |
|---|---|---|
| Pomidory | 70–100 g rozdrobnionych, bez skórki | 70–100 g pelati; dopuszczone świeże pokrojone |
| Oliwa | 4–5 g (+20%) | 6–8 g (tolerancja 20%) |
| Czosnek | 1 ząbek, obrany i posiekany na kawałki | 1 ząbek (ok. 3 g), cienkie plasterki |
| Oregano | szczypta | 0,5 g (szczypta) |
| Sól | posypanie pomidorów | brak w recepturze |
| Bazylia | brak w tym wariancie | kilka liści, jeśli ktoś chce |
Różnice są niewielkie: AVPN daje więcej oliwy, podaje wagę czosnku i oregano oraz dopuszcza kilka liści bazylii, a STG wymienia sól.
Marinara a margherita
Marinara i margherita różnią się przede wszystkim serem i ilością pomidorów. Oba dokumenty opisują wariant bez sera z większą porcją pomidorów niż wariant z mozzarellą.
Przesuń tabelę, aby zobaczyć wszystkie kolumny →
| Cecha | Marinara | Margherita |
|---|---|---|
| Ser | brak | mozzarella 80–100 g |
| Pomidory | 70–100 g | 60–80 g |
| Czosnek i oregano (według AVPN) | tak | brak w recepturze AVPN |
| Bazylia | opcjonalnie (AVPN) | kilka liści |
| Oliwa (AVPN) | 6–8 g | 6–7 g |
O wariancie z serem i historii jego nazwy pisze artykuł o pizzy margherita. Te same ilości pomidorów w innym zestawieniu znajdziesz w tekście o sosie do pizzy.
Dobór pomidorów, czosnku i oregano
Pomidory. Specyfikacja STG wymienia pomidory bez skórki albo świeże pomidory koktajlowe (pomodorini). Dyscyplinarz AVPN podaje pomidory pelati i dopuszcza świeże pokrojone w dodatku lub zamiast nich. O pomidorach z oznaczeniem DOP pisze artykuł o pomidorach San Marzano; oba dokumenty wymagają pomidorów bez skórki, nie konkretnej odmiany.
Czosnek. Oba dokumenty mówią o jednym ząbku obranym ze skórki. Dyscyplinarz AVPN każe kroić go w cienkie plasterki i rozsypać po pomidorach, a specyfikacja STG mówi o pokrojeniu na kawałki. Według specyfikacji STG po upieczeniu czosnek i oregano pachną intensywnie i nie wyglądają na przypalone.
Oregano. Dokumenty podają tylko ilość: szczypta, według AVPN 0,5 g. Odmiany ani sposobu suszenia nie określają.
Jak się składa marinarę
Kolejność wynika ze specyfikacji STG i dyscyplinarza AVPN:
- Na środek krążka ciasta nałóż łyżką 70–100 g pomidorów i rozprowadź je ruchem spiralnym.
- Posyp pomidory solą (STG).
- Rozsyp szczyptę oregano.
- Rozłóż cienkie plasterki jednego ząbka czosnku.
- Polej oliwą ruchem spiralnym od środka na zewnątrz.
Ciasto, mąkę i piec opisuje artykuł o pizzy neapolitańskiej; marinara powstaje na tym samym cieście.
Jak wygląda gotowa pizza
Według dyscyplinarza AVPN w marinarze i margherity wyróżnia się czerwień pomidora zmieszana z oliwą, a zależnie od składników zieleń oregano i biel czosnku. Specyfikacja STG dodaje, że pomidory tracą tylko nadmiar wody i zostają gęste i zwarte.
Skąd nazwa i historia
Specyfikacja STG wymienia „Marinarę” wśród najpopularniejszych pizz w Neapolu i datuje jej powstanie na 1734 rok. To dokument opisujący produkt i jego tradycję, a nie opracowanie historyczne. Encyklopedia internetowa podaje, że według roszczeń pizza pojawiła się około 1735 roku, i dodaje, że powtarzane powiązanie z biednymi marynarzami opiera się głównie na przekazach ustnych i tradycji, a nie na udokumentowanych dowodach. Opowieść o marynarzach traktuj więc jako przekaz, a nie ustalony fakt. Treccani podaje definicję pizzy, ale nie omawia pochodzenia nazwy.
Wersja domowa
Domowy piekarnik nie spełni wymagań pieca opalanego drewnem ze specyfikacji STG, ale ilości dodatków da się odtworzyć: 70–100 g pomidorów, ząbek czosnku, szczypta oregano i 4–8 g oliwy (zakres obejmuje STG i AVPN). Ciasto przygotuj według przepisu na ciasto na pizzę. Specyfikacja STG wymaga, żeby po upieczeniu czosnek i oregano nie wyglądały na przypalone, więc czosnek kroisz cienko i pilnujesz pizzy w piekarniku.
Najczęstsze pytania (FAQ)
Czy pizza marinara ma ser?
Nie. Treccani i dyscyplinarz AVPN opisują ją z pomidorem, oliwą, oregano i czosnkiem, bez sera; specyfikacja STG opisuje wariant bez sera o podobnym składzie, ale w opisie farszu nie nazywa go marinarą.
Czym marinara różni się od margherity?
Margherita ma 80–100 g mozzarelli i 60–80 g pomidorów. Marinara nie ma sera, ma 70–100 g pomidorów, a do tego czosnek i oregano.
Ile pomidorów i oliwy dać na marinarę?
Oba dokumenty podają 70–100 g pomidorów. Oliwy jest 4–5 g według specyfikacji STG i 6–8 g według dyscyplinarza AVPN.
Czy do marinary dodaje się bazylię?
Dyscyplinarz AVPN pisze, że może być mile widziane dodanie kilku liści bazylii. Specyfikacja STG nie ma jej w wariancie bez sera.
Czy nazwa marinara pochodzi od marynarzy?
Tak się powtarza, ale to przekaz oparty na tradycji ustnej, a nie na udokumentowanych dowodach.