
Jaka blacha i ile ciasta
Opisane tu przepisy pochodzą z kuchni amerykańskiej i zakładają blachę 13 × 18 cala, czyli według przeliczenia redakcji ok. 33 × 46 cm (powierzchnia ok. 1500 cm²). Dane dla polskiej blachy z wyposażenia piekarnika są skromniejsze: jeden polski przepis na grubszą pizzę mówi tylko, że ciasto ma się zmieścić na takiej blasze, i podaje 250 g mąki, więc to ciasto na mniejszą porcję.
Poniżej cztery przepisy na jedną dużą blachę, żeby było widać rozrzut.
Przesuń tabelę, aby zobaczyć wszystkie kolumny →
| Przepis | Mąka lub ciasto | Woda | Wyrastanie | Piekarnik i czas | Porcje |
|---|---|---|---|---|---|
| A | 540 g mąki chlebowej | 390 ml (ok. 72%*) | 1,5 godz. w misce, potem 10–15 min w blasze przed dodatkami | 232 °C (450 °F), 30–35 min | 4–6 porcji |
| B | 616 g mąki chlebowej lub uniwersalnej | 1⅔ szklanki (ok. 64%*) | 1–2 godz. w temperaturze pokojowej albo na noc w lodówce; w blasze od 30 min do 2 godz. | 260 °C (500 °F), 15 min | cięcie w kwadraty |
| C | 454 g (1 funt) gotowego lub domowego ciasta | brak | brak | 232 °C, 10 min podpiekania plus 15 min z dodatkami | 12 kawałków |
| D | 3½–4 szklanki mąki uniwersalnej (miara objętościowa) | 1¼ szklanki | do podwojenia: 1 godz. (drożdże szybkie) lub 2 godz. (zwykłe) | 260 °C (500 °F), 12–15 min; wariant 246 °C (475 °F), 15–20 min | 16 dużych kwadratów |
* Przeliczenie redakcji przy założeniu, że 1 ml wody to 1 g; źródła nie podają hydratacji. Temperatury z Fahrenheita zaokrąglono do Celsjusza, a szklankę amerykańską policzono jako ok. 237 ml.
Z tabeli wynika, że masa ciasta na tę samą blachę zmienia się nawet o kilkanaście procent (540 do 616 g mąki), a hydratacja jest umiarkowana (ok. 64–72%), czyli niższa niż w focaccii, gdzie przepisy podają 75–79%. Bazową recepturę, od której można zacząć, opisuje tekst ciasto na pizzę: przepis krok po kroku.
Przeliczenie na inną blachę
Przepisy podają ilości tylko dla jednej blachy 13 × 18 cala. Jeśli twoja ma inną powierzchnię, możesz przeliczyć proporcjonalnie. To przeliczenie redakcji ze źródłowych receptur, a nie wartość z jakiegokolwiek źródła; zakłada ono tę samą grubość ciasta.
Przesuń tabelę, aby zobaczyć wszystkie kolumny →
| Blacha | Powierzchnia | Mąka (przeliczenie redakcji z 540–616 g) |
|---|---|---|
| 33 × 46 cm (13 × 18 cala) | ok. 1500 cm² | 540–616 g (wartości źródłowe) |
| 30 × 40 cm | 1200 cm² | ok. 430–490 g |
| 40 × 50 cm | 2000 cm² | ok. 715–815 g |
Przy innych blachach przeliczone liczby zostaw jako punkt wyjścia: czas pieczenia i objętość po wyrośnięciu nie skalują się liniowo. Żaden z opisanych przepisów nie podaje docelowej wysokości ciasta w centymetrach, więc gotowego wyniku w milimetrach nie podano.
Ciasto: co się różni od cienkiej pizzy
Ciasto na blachę robi się tak samo jak zwykłe drożdżowe: mąka, woda, sól, drożdże i oliwa. W opisanych przepisach oliwa jest składnikiem ciasta (2 łyżki w przepisie A, a w przepisie B 6 łyżek oliwy dzielonej między ciasto i blachę), a drożdże pojawiają się w dawkach 2¼ łyżeczki instant na 540 g mąki (A) albo 1 łyżeczka instant na 616 g mąki (B). Przepis B zostawia wybór: krótkie wyrastanie w temperaturze pokojowej albo noc w lodówce. Jak zmieniać dawkę drożdży, gdy zmienia się czas, opisuje tekst ile drożdży na kilogram mąki, a zasady zimnego dojrzewania fermentacja ciasta na pizzę. Dawek z jednego przepisu nie przenoś na inny bez zmiany czasu.
Wyrastanie: w misce i w blasze
Wyrastanie ma w opisanych przepisach dwa etapy.
- W misce. Przepis A podaje 1,5 godziny w ciepłej części kuchni, przepis D do podwojenia objętości (godzinę lub dwie, zależnie od rodzaju drożdży), a przepis B 1–2 godziny w temperaturze pokojowej albo noc w lodówce.
- W blasze. Po rozciągnięciu ciasta na blasze przepis A każe poczekać jeszcze 10–15 minut przed nałożeniem dodatków, a polski przepis na grubszą pizzę 15 minut do podrośnięcia. Przepis B podaje na ten etap od 30 minut do 2 godzin.
Rozróżnienie między wyrastaniem a dojrzewaniem opisano w tekście ciasto na pizzę.
Natłuszczenie blachy
Olej na dnie blachy to jeden ze sposobów na chrupiący, przypieczony spód. Przepis D każe natłuścić blachę 13 × 18 cala czwartą częścią szklanki oliwy (ok. 60 ml, według przeliczenia redakcji), a przepis B podaje 6 łyżek oliwy „dzielonej” na cały przepis. Przepis C zamiast tłuszczu posypuje blachę kaszą kukurydzianą (cornmeal), co też daje inną fakturę spodu. To trzy różne sposoby; nie łącz ich bez potrzeby.
Temperatura i czas pieczenia
Przepisy rozrzucają się od 232 do 260 °C. W 260 °C (500 °F) przepis D piecze 12–15 minut, a przepis B 15 minut z obróceniem blachy w połowie. W 232 °C (450 °F) przepis A potrzebuje 30–35 minut, a przepis C 10 minut samego spodu i 15 minut po dodaniu dodatków. Różnica czasu między przepisami A i B to więcej niż dwukrotność, więc najpewniejsze kryterium to wygląd: według przepisu D wierzch ma być chrupiący i lekko zrumieniony, a według przepisu A ciasto złote.
Dla porównania polski przepis na grubszą pizzę podaje 220 °C i ok. 15–20 minut, do przyrumienienia, ale dotyczy ciasta z 250 g mąki, czyli cieńszej warstwy.
Chrupiący spód: co powtarzają przepisy
Przesuń tabelę, aby zobaczyć wszystkie kolumny →
| Sposób | Opis w przepisie | Gdzie |
|---|---|---|
| Najniższy poziom piekarnika | blacha na najniższym ruszcie | przepisy C i D |
| Podpiekanie samego ciasta | 10 minut ciasta nakłutego widelcem, potem dodatki i 15 minut | przepis C |
| Przesunięcie na ruszt | po 10 minutach drugiego pieczenia prawie gotową pizzę zsuwa się szpatułką z blachy na ruszt, by spód miał bezpośredni kontakt z gorącym powietrzem | przepis C |
| Olej w blasze | ok. ¼ szklanki oliwy na dno | przepis D |
| Obrót w trakcie | obrócenie blachy w połowie pieczenia | przepis B |
Porcjowanie dla większej liczby osób
Źródła nie podają jednej zasady, a jedynie przykłady: przepis A oblicza blachę na 4–6 porcji, przepis C na 12 kawałków, a przepis D na 16 dużych kwadratów. Pizza al taglio, opisana w tekście rodzaje pizzy, jest pieczona w prostokątnych blachach i sprzedawana w kawałkach na wagę; podobnie jak w al taglio pokrój pizzę po upieczeniu na kwadraty lub prostokąty. Liczbę kawałków dobierz do liczby osób: przy 12–16 kawałkach z jednej blachy 33 × 46 cm każdy ma ok. 95–125 cm² powierzchni (przeliczenie redakcji: 1500 cm² podzielone przez liczbę kawałków).
Najczęstsze pytania (FAQ)
Ile ciasta na dużą blachę?
W przepisach na blachę 13 × 18 cala jest to ciasto z 540 g (A) albo 616 g mąki (B), a w innym 454 g gotowego ciasta (C). Dla blach o innej powierzchni możesz przeliczyć proporcjonalnie (tabela wyżej, przeliczenie redakcji).
Jak długo piec pizzę na blasze?
Od 12–15 minut w 260 °C do 30–35 minut w 232 °C, zależnie od przepisu i grubości ciasta. Przy podpiekaniu spodu: 10 minut samego ciasta i 15 minut z dodatkami.
Czy ciasto na blachę musi wyrastać w blasze?
W przepisach tak: po rozciągnięciu ciasto odpoczywa w blasze od 10–15 minut (A) do nawet 2 godzin (B), zanim trafi do piekarnika.
Jak uzyskać chrupiący spód?
Powtarzają się trzy techniki: blacha na najniższym ruszcie, podpieczenie samego ciasta i natłuszczenie dna blachy oliwą. Przepis C dodaje przesunięcie prawie gotowej pizzy na ruszt.
Czy świeże drożdże się nadają?
Opisane przepisy używają drożdży instant i suchych aktywnych i nie podają dawki świeżych. Przelicznik między rodzajami drożdży i zależność od czasu wyrastania znajdziesz w tekście ile drożdży na kilogram mąki.