Ciasto i fermentacja

Ile drożdży na kilogram mąki do ciasta na pizzę: świeże, suche i czas wyrastania

Ile drożdży na kilogram mąki do ciasta na pizzę? Dawki dla drożdży świeżych, suchych aktywnych i instant oraz zmiana dawki zależnie od czasu wyrastania.

Kostka świeżych drożdży pokruszona na talerzyku, obok szklana miseczka z drożdżami suchymi i łyżeczka
Obraz wygenerowany przez AI

Dawka na 1 kg mąki dla trzech rodzajów drożdży

Dawkę podaje się zwykle dla drożdży świeżych (kostka), a drożdże suche przelicza się przez mnożnik. Tabela łączy mnożniki i dawkę z jednego austriackiego poradnika o drożdżach do pizzy. Dawka 1,5–2 g to własny przepis autora poradnika na ciasto dojrzewające w lodówce; poradnik nie podaje czasu dojrzewania ani temperatury, więc to jedna wartość z jednego źródła, a nie reguła.

Przesuń tabelę, aby zobaczyć wszystkie kolumny →

Rodzaj drożdżyMnożnik względem świeżychDawka na 1 kg mąki w przepisie autora poradnika (zimne dojrzewanie)
Świeże (kostka)11,5–2 g
Suche instant0,33–0,36ok. 0,5–0,7 g
Suche aktywne0,4–0,45ok. 0,6–0,9 g

Dawki dla drożdży suchych to przeliczenie: 1,5–2 g świeżych pomnożone przez mnożnik. Drożdże instant miesza się najpierw na sucho z mąką i dopiero potem dodaje wodę, a suche aktywne rozpuszcza się wcześniej w wodzie o temperaturze 32–38 °C i zostawia na 5–10 minut.

Przelicznik drożdży świeżych na suche i instant

Trzy źródła zgadzają się co do rzędu wielkości, ale różnią się szczegółami:

  • Dyscyplinarz AVPN (prywatny standard stowarzyszenia Associazione Verace Pizza Napoletana z 2024 roku) podaje, że drożdże suche stanowią jedną trzecią masy świeżych: 1 g suchych odpowiada 3 g świeżych. Nie rozróżnia przy tym drożdży instant i aktywnych suchych.
  • Poradnik amerykańskiego młyna zaleca użyć trzykrotnej masy świeżych drożdży zamiast instant albo 2,5-krotnej zamiast suchych aktywnych. Suchych aktywnych potrzeba o jedną czwartą więcej niż instant (mnożnik 1,25).
  • Austriacki poradnik o drożdżach do pizzy podaje 0,33–0,36 dla instant i 0,4–0,45 dla suchych aktywnych oraz zaznacza, że zasada jednej trzeciej dotyczy instant.

Przykład z austriackiego poradnika: przepis z 2 g świeżych drożdży na 1 kg mąki oznacza ok. 0,7 g instant albo 0,8–0,9 g suchych aktywnych.

Nazwy na opakowaniach nie rozstrzygają, o jaki produkt chodzi. Poradnik zaznacza, że „drożdże aktywne suche” nie oznaczają tego samego u każdego producenta, więc trzymaj się instrukcji z opakowania: sposobu dodawania i podanej ilości.

Jak czas wyrastania zmienia dawkę

Dyscyplinarz AVPN zastrzega, że dawka drożdży zależy od temperatury, wilgotności i czasu. Przy tej samej mące i tej samej temperaturze im dłuższe wyrastanie, tym mniej drożdży. Pokazuje to kalkulator drożdży do pizzy, który podaje dawki instant w procentach masy mąki dla wyrastania w temperaturze 20 °C. Dwie ostatnie kolumny to przeliczenie z mnożników z poprzedniej sekcji (3 dla świeżych według poradnika młyna, 1,25 dla suchych aktywnych).

Przesuń tabelę, aby zobaczyć wszystkie kolumny →

Czas wyrastania w 20 °CInstant (kalkulator)Instant na 1 kg mąkiŚwieże na 1 kg mąki (przeliczenie)Suche aktywne na 1 kg mąki (przeliczenie)
4 godziny1,5%15 g45 gok. 19 g
6 godzin0,8%8 g24 g10 g
8 godzin0,5%5 g15 gok. 6 g
12 godzin0,25%2,5 g7,5 gok. 3 g
24 godziny0,1%1 g3 gok. 1,3 g

Ten sam kalkulator podaje osobną tabelę dla ciasta dojrzewającego w lodówce, które najpierw przez 2 godziny stoi w temperaturze pokojowej: 0,15% instant przy łącznym czasie 24 godzin (ok. 1,5 g na 1 kg mąki), 0,08% przy 48 godzinach (ok. 0,8 g) i 0,05% przy 72 godzinach (ok. 0,5 g).

Poradnik o zimnym dojrzewaniu zaznacza, że w niskiej temperaturze ilość drożdży jest mniej krytyczna. Nie oznacza to dowolnej dawki, bo ten sam poradnik podaje 0,5–1% (zob. następną sekcję).

Dlaczego źródła podają tak różne dawki

Porównanie dawek przeliczonych na 1 kg mąki pokazuje rozrzut sięgający rzędu wielkości, a wartość z austriackiego poradnika (1,5–2 g) należy do najniższych.

Przesuń tabelę, aby zobaczyć wszystkie kolumny →

ŹródłoRodzaj drożdżyDawka na 1 kg mąkiCzas i warunki
Specyfikacja STG (unijna gwarantowana tradycyjna specjalność; w polskich tekstach urzędowych GTS)„drożdże piwne” (postać niepodana)ok. 1,7 g (3 g na 1 800 g mąki)2 godziny wyrastania ciasta, potem 4–6 godzin w kulach w temperaturze otoczenia
Dyscyplinarz AVPNświeżeok. 0,06–1,9 g (0,1–3 g na litr wody przy 1,6–1,8 kg mąki)łącznie 12–24 godziny; dawka zależy od temperatury, wilgotności i czasu
Austriacki poradnik o drożdżach do pizzyświeże1,5–2 gzimne dojrzewanie (czas niepodany)
Kalkulator drożdży do pizzyinstantok. 0,5–1,5 glodówka, 24–72 godziny łącznie
Poradnik o zimnym dojrzewaniuniepodany5–10 g (0,5–1% przy liczeniu od masy mąki)lodówka, 8–72 godziny

Dawki z wartościami „ok.” przeliczono na 1 kg mąki: gramy na litr wody podzielono przez masę mąki przypadającą na litr, a 0,5–1% oznacza 5–10 g na 1 kg przy liczeniu od masy mąki. Przepis domowy z chłodzeniem do 24 godzin podaje 2 łyżeczki drożdży aktywnych suchych lub instant na 360 g mąki; bez wagi łyżeczki ze źródła nie przeliczam go na gramy, więc nie ma go w tabeli. Zatwierdzony tekst o cieście na pizzę pokazuje ten sam rozrzut. Poradnik o zimnym dojrzewaniu nie wyjaśnia, od czego liczy procent, ani jakich drożdży dotyczy. Źródła nie wyjaśniają, skąd bierze się rozrzut; dyscyplinarz AVPN wskazuje jedynie na temperaturę, wilgotność i czas. W praktyce traktuj dawkę jako punkt wyjścia i obserwuj ciasto.

Jak ustalić dawkę dla swojego ciasta

  1. Ustal czas i temperaturę wyrastania. To od nich zależy dawka. Wyrastanie w lodówce do 24 godzin opisuje przepis na ciasto na pizzę, a czas i temperaturę fermentacji tekst o fermentacji ciasta na pizzę.
  2. Wybierz rodzaj drożdży i sprawdź opakowanie. Instrukcja producenta rozstrzyga, czy drożdże rozpuszczasz, czy mieszasz z mąką.
  3. Odczytaj dawkę z tabel i przelicz ją mnożnikiem na posiadany rodzaj drożdży.
  4. Odważ drożdże dokładnie. Przy dawkach rzędu 1–2 g na kilogram „odcięty na oko” kawałek kostki jest zbyt niedokładny, a poradnik zaleca wagę z dokładnością do 0,1 g.
  5. Nie zostawiaj soli z drożdżami. Dyscyplinarz AVPN zaleca, by bezpośredni kontakt soli z drożdżami nie trwał dłużej niż 5 minut.
  6. Po wyjęciu z lodówki odczekaj 2–3 godziny przed pieczeniem; tyle podaje przepis domowy na pizzę.

Najczęstsze pytania (FAQ)

Ile drożdży instant zastąpi 2 g świeżych?

Według austriackiego poradnika o drożdżach do pizzy ok. 0,7 g instant albo 0,8–0,9 g suchych aktywnych. Dyscyplinarz AVPN daje prostszy stosunek 1 : 3, czyli 2 g świeżych to ok. 0,7 g suchych.

Ile razy więcej drożdży potrzeba na ciasto na dziś niż na ciasto na dobę?

Według kalkulatora w temperaturze 20 °C przy 4 godzinach wyrastania potrzeba 1,5% instant, a przy 24 godzinach 0,1%, czyli piętnastokrotnie mniej. Inne źródła podają inne liczby, więc to rząd wielkości, nie reguła.

Czy w lodówce wystarczy mniej drożdży?

Poradnik o zimnym dojrzewaniu pisze, że w niskiej temperaturze ilość drożdży jest mniej krytyczna. Ten sam poradnik podaje jednak 0,5–1% mąki, czyli kilka razy więcej niż austriacki poradnik (1,5–2 g świeżych na 1 kg).

Jak odmierzyć 1–2 g drożdży?

Odważ je na wadze z dokładnością do 0,1 g. Według austriackiego poradnika odcięcie „na oko” fragmentu kostki jest przy tak małych ilościach zbyt niedokładne.

← Więcej: Ciasto i fermentacja

Czytaj dalej

Powiązane artykuły