Ciasto i fermentacja

Pizza z patelni: jak zrobić ją bez piekarnika, krok po kroku

Pizza z patelni bez piekarnika: jaka patelnia, jaki ogień, ile smażyć spód i trzymać pod pokrywką oraz jak dopiec wierzch. Czasy z przepisów, krok po kroku.

Mała okrągła pizza z serem i pomidorami w żeliwnej patelni na płomieniu kuchenki gazowej, obok uchylona szklana pokrywka
Obraz wygenerowany przez AI

Schemat w pięciu krokach

Opisane tu przepisy mają ten sam szkielet, a różnią się ogniem i czasami (tabela niżej).

  1. Rozgrzej patelnię z odrobiną oleju. Przepisy każą ją lekko natłuścić, żeby ciasto się nie przykleiło.
  2. Połóż rozciągnięte ciasto i usmaż spód, aż się zrumieni, jeszcze przed dodaniem czegokolwiek na wierzch.
  3. Odwróć placek. Strona, którą smażysz jako pierwszą, staje się wierzchem pizzy.
  4. Nałóż sos, ser i dodatki.
  5. Przykryj pokrywką i trzymaj na ogniu, aż ser się roztopi. Gdy chcesz dosmażyć spód bez przykrycia, zdejmij pokrywkę.

Jaka patelnia

Przepisy zgodnie przewidują patelnię z pokrywką. Różnią się tym, czy dopuszczają inne materiały niż żeliwo.

Przesuń tabelę, aby zobaczyć wszystkie kolumny →

ŹródłoPatelniaUwaga
Poradnik amerykańskiego serwisu kulinarnego10–12 cali (ok. 25–30 cm) z pokrywką: żeliwna, ze stali nierdzewnej lub nieprzywierającaCiasto rozciągnij do ok. 10 cali (ok. 25 cm) i użyj patelni 12-calowej, żeby ciasto było dość cienkie i się przesmażyło
Przepis amerykańskiej blogerki12-calowa żeliwnaAutorka poleca żeliwną; nieprzywierająca według niej prawdopodobnie też się nada, a stalowa możliwe, że również
Artykuł o chrupiącym spodzieżeliwna lub inna solidna patelnia
Przepis polskiego serwisu kulinarnego (ciasto drożdżowe)patelnia o grubym dnie, 28 cmZ ciasta z 400 g mąki wychodzą trzy pizze
Przepis polskiego serwisu kulinarnego (płynne ciasto)duża patelnia żeliwna, ok. 28 cmPatelnię podgrzewa się z łyżką oliwy

Przeliczenie cali na centymetry jest redakcji.

Ciasto i jego wielkość

Do pizzy z patelni nadaje się zwykłe ciasto drożdżowe. Proporcje, wyrabianie i dojrzewanie w lodówce opisuje artykuł ciasto na pizzę. Tamten tekst wiąże kulkę 200 g z pizzą o średnicy 22–24 cm, a 280 g z pizzą o średnicy 28–35 cm.

Przepisy z patelni podają inne ilości i nie da się ich wprost porównać:

  • Polski przepis dzieli ciasto z 400 g mąki na trzy placki wielkości patelni o średnicy 28 cm; ciasto wyrasta ok. 60 minut do podwojenia objętości.
  • Poradnik amerykańskiego serwisu przeznacza funt ciasta (ok. 450 g, przeliczenie redakcji) na dwie pizze: ciasto dzieli się na pół, a każdą część rozciąga do koła nieco mniejszego niż patelnia.
  • Ten sam poradnik wymienia ciasto w temperaturze pokojowej przez godzinę, ale zaznacza też, że ciasto jeszcze lekko chłodne z lodówki również się usmaży.

Jeśli nie chcesz czekać na wyrastanie, zajrzyj do tekstu o pizzy bez drożdży: to ciasta na proszku do pieczenia, które rozwałkowujesz od razu po zagnieceniu. Polskie przepisy pokazują też wersje z płynną masą, którą wylewa się wprost na patelnię i smaży pod pokrywką, bez rozciągania.

Ogień i czas: co mówią przepisy

Wspólny jest tylko wzór: najpierw mocniej na spód, potem słabiej pod pokrywką. Szczegóły się różnią.

Przesuń tabelę, aby zobaczyć wszystkie kolumny →

ŹródłoSpód przed odwróceniemPo odwróceniu pod pokrywką
Poradnik amerykańskiego serwisu kulinarnegośrednio-wysoki ogień, ok. 1 minuta (duże pęcherze, złote plamy)średni ogień, 4–5 minut
Artykuł o chrupiącym spodziewysoki ogień, ok. 1 minutaśredni ogień, ok. 4–5 minut
Przepis amerykańskiej blogerkiśrednio-wysoki ogień, 2–3 minutyniski ogień, 2–3 minuty
Polski przepis na ciasto drożdżoweśredni palnik i najmniejszy płomień, do delikatnego zrumienienia (bez czasu)„na chwilę”, potem odkryć i dosmażać
Polski przepis na płynne ciastociepła patelnia, mały ogień, pod pokrywką ok. 2 minutysos i pieczarki 5–10 minut, ser kolejne 15–17 minut

Trzy anglojęzyczne źródła dają razem ok. 4–6 minut: od 1 do 3 minut na spód i od 2 do 5 minut pod pokrywką (przeliczenie redakcji). Polskie płynne ciasto wymaga razem ok. 22–29 minut (2 + 5–10 + 15–17, przeliczenie redakcji); to inny rodzaj ciasta niż rozciągane.

Dwie rzeczy są sporne:

  • Moc ognia. Poradnik amerykańskiego serwisu pisze, że część osób, które robiły jego pierwotny przepis, miała przypalone spody i nieroztopiony ser, więc autorzy zalecili średni ogień zamiast średnio-wysokiego. W samej liście kroków każą jednak zacząć na średnio-wysokim, a po odwróceniu zejść na średni. Artykuł o chrupiącym spodzie zaczyna na wysokim, a przepis blogerki kończy na niskim.
  • Czas spodu. Od 1 minuty do 2–3 minut to różnica kilkukrotna, więc kieruj się wskazówkami wzrokowymi: poradnik pisze o dużych bąblach na wierzchu i złotych plamach pod spodem, a polski przepis o delikatnie zrumienionym spodzie. Ten sam poradnik radzi po 4 minutach zajrzeć pod pokrywkę, a jeśli ser jeszcze się nie roztopił, przykryć ponownie i smażyć dalej, regulując ogień tak, żeby spód się zrumienił, ale nie przypalił.

Pokrywka i dopiekanie wierzchu

Pokrywka zastępuje tu piekarnik. Według artykułu o chrupiącym spodzie zatrzymuje ciepło i wilgoć jak piekarnik, więc dodatki się dogrzewają, a spód pozostaje chrupiący. Poradnik amerykańskiego serwisu dodaje, że przykrycie patelni i zmniejszenie ognia pomaga roztopić ser i chroni spód przed przypaleniem.

Wierzch dopieka się więc ciepłem i parą pod pokrywką. Do tego pomagają trzy zabiegi z przepisów:

  • Smażenie pierwszej strony przed obłożeniem. Poradnik podaje, że po odwróceniu pierwsza strona staje się górą pizzy, więc wierzch jest już zrumieniony.
  • Dodatki przygotowane wcześniej. Poradnik każe ugotować surowe dodatki, które mają być ugotowane, przed złożeniem pizzy. Polski przepis gotuje pieczarki 5–10 minut i odcedza je, zaznaczając, że surowe pieczarki mogą dać pizzę mniej chrupiącą i bardziej miękką.
  • Zdjęcie pokrywki na końcu. Polski przepis każe po roztopieniu sera odkryć patelnię i dosmażyć spód; ma być lekko brązowy w miejscach, gdzie dotyka patelni, a nie na całej powierzchni.

Trzy źródła opisują też dopieczenie wierzchu pod grillem piekarnika, w jednym z nich jako główny etap. Ten tekst dotyczy wyłącznie smażenia na patelni, więc tej metody nie rozwija.

Ile sosu i dodatków

Poradnik amerykańskiego serwisu podaje ilości na całą porcję ciasta, czyli na dwie pizze: od ½ do 1 szklanki sosu, od 1 do 2 szklanek startego sera i od 1 do 2 szklanek dodatków. Na jedną pizzę wypada więc po połowie: od ¼ do ½ szklanki sosu oraz od ½ do 1 szklanki sera i od ½ do 1 szklanki dodatków (przeliczenie redakcji).

Przepis amerykańskiej blogerki zostawia nieposmarowany brzeg o szerokości ok. ½ cala (ok. 1,3 cm). Polski przepis na płynne ciasto podaje na patelnię ok. 28 cm: 4 łyżki passaty, 100 g mozzarelli i 50 g parmezanu, plus pieczarki.

Sos zrobisz według tekstu o sosie do pizzy. Dla pizzy neapolitańskiej podaje on 60–100 g sosu w cienkiej warstwie; patelniowe przepisy opisują ilości w łyżkach i szklankach, więc nie porównasz ich wprost.

Najczęstsze problemy

Przesuń tabelę, aby zobaczyć wszystkie kolumny →

ObjawCo mówią źródłaCo zrobić
Spód jest przypalonyCzęść osób robiących pierwotny przepis poradnika miała przypalone spody; autorzy zalecili średni ogieńZmniejsz ogień do średniego, zwłaszcza po odwróceniu i przykryciu
Ser się nie rozpuściłTa sama skarga pojawia się w poradniku; radzi on zajrzeć pod pokrywkę po 4 minutachPrzykryj ponownie i smaż dalej, regulując ogień
Ciasto nie przesmaża się w środkuPoradnik każe rozciągnąć ciasto do ok. 10 cali na patelnię 12-calową, żeby było dość cienkieRozciągnij ciasto cieniej
Ciasto przykleja się do patelniPrzepis blogerki: patelnię trzeba lekko natłuścić olejem przed położeniem ciastaNatłuść patelnię, a ciasto rozwałkuj na oprószonym mąką blacie
Pizza jest miękka, nie chrupiącaPolski przepis: surowe pieczarki dają pizzę mniej chrupiącąPodgotuj i odcedź mokre dodatki

Najczęstsze pytania (FAQ)

Jaka patelnia jest najlepsza do pizzy?

Źródła najczęściej wymieniają żeliwną, o średnicy 10–12 cali (ok. 25–30 cm) albo 28 cm, z pokrywką. Poradnik amerykańskiego serwisu dopuszcza też patelnię ze stali nierdzewnej i nieprzywierającą. Autorka jednego przepisu poleca żeliwną, ale nie wyklucza innych.

Jak długo smażyć pizzę na patelni?

Trzy anglojęzyczne źródła dają łącznie ok. 4–6 minut: od 1 do 3 minut spód i od 2 do 5 minut pod pokrywką. Polski przepis na ciasto drożdżowe nie podaje czasu, tylko wskazówki wzrokowe, a przepis na płynne ciasto ok. 22–29 minut.

Na jakim ogniu smażyć pizzę z patelni?

Źródła się różnią. Dwa każą zacząć na średnio-wysokim lub wysokim i zejść na średni, jedno na średnio-wysokim i niskim, a polski przepis smaży na średnim palniku i najmniejszym płomieniu. Jeśli spód się przypala, zmniejsz ogień.

Czy trzeba przykrywać patelnię?

Wszystkie opisane przepisy przykrywają patelnię na czas roztapiania sera. Pokrywka zatrzymuje ciepło i wilgoć, dzięki czemu ser się topi, a dodatki się ogrzewają.

Jak dopiec wierzch bez piekarnika?

Smaż pierwszą stronę przed obłożeniem, żeby wierzch był już zrumieniony, i trzymaj pizzę pod pokrywką do roztopienia sera. Dodatki ugotuj wcześniej. Na końcu możesz zdjąć pokrywkę, żeby spód się dosmażył. Poza grillem piekarnika źródła nie podają innej metody dopieczenia wierzchu.

Czy do pizzy z patelni nadaje się ciasto bez drożdży?

Tak. Jeden z przepisów smaży pod pokrywką ciasto z mąki, skyru, proszku do pieczenia i mleka, które wylewa się na patelnię, a polski przepis smaży płynne ciasto z mąki, śmietany i jajka. Ciasta na proszku do pieczenia opisuje tekst o pizzy bez drożdży.

← Więcej: Ciasto i fermentacja

Czytaj dalej

Powiązane artykuły