
Pięć przepisów: na jogurcie, wodzie i mleku
Szybkie ciasto spulchnia proszek do pieczenia, a nie drożdże, więc nie ma etapu wyrastania. Poniżej pięć przepisów domowych z anglojęzycznych serwisów kulinarnych, które różnią się płynem i tłuszczem. Miary podano w szklankach, łyżkach i łyżeczkach, tak jak w źródłach; w gramach przepisy nie podają ilości. Ostatnia kolumna to przeliczenie redakcji (1 łyżka = 3 łyżeczki).
Przesuń tabelę, aby zobaczyć wszystkie kolumny →
| Wariant | Mąka | Proszek do pieczenia | Sól | Płyn i tłuszcz | Proszek na 1 szklankę mąki |
|---|---|---|---|---|---|
| Jogurt naturalny (zwykły lub grecki) | 2 szklanki | 1 łyżka | 1 łyżeczka | 1,5 szklanki jogurtu | 1,5 łyżeczki |
| Jogurt grecki | 1,5 szklanki | 1,5 łyżeczki | ¾ łyżeczki | 1 szklanka jogurtu | 1 łyżeczka |
| Woda i oliwa (z przyprawami) | 2 szklanki | 1 łyżka | 1 łyżeczka | 1 szklanka ciepłej wody, 1 łyżka oliwy | 1,5 łyżeczki |
| Woda i olej | 2,5 szklanki | 1 łyżka | 1 łyżeczka | 1 szklanka wody, 2 łyżki oleju | 1,2 łyżeczki |
| Mleko i masło | 2 szklanki | 2 łyżeczki | ½ łyżeczki | ⅔ szklanki mleka, ¼ szklanki miękkiego masła | 1 łyżeczka |
We wszystkich pięciu przepisach proszku jest od 1 do 1,5 łyżeczki na szklankę mąki. Różni się za to ilość płynu: od ok. 0,3 szklanki na szklankę mąki w wersji z mlekiem i masłem do ok. 0,75 szklanki w wersji z jogurtem naturalnym (przeliczenie redakcji). Według autorki przepisu z jogurtem naturalnym jogurt grecki jest gęstszy i potrzebuje mniej mąki niż zwykły.
Jak zrobić ciasto krok po kroku
- Wymieszaj suche składniki. Połącz mąkę, proszek do pieczenia i sól.
- Dodaj płyn. Wlej jogurt albo wodę z oliwą lub olejem i mieszaj, aż powstanie ciasto. W wersji z wodą i olejem ma ono utworzyć kulę.
- Zagnieć. Przepisy różnią się tu mocno: wersja z wodą i olejem każe zagniatać 2–3 minuty na oprószonym mąką blacie, a wersja z greckim jogurtem 6–10 minut, aż ciasto będzie gładkie i elastyczne.
- Popraw konsystencję. Gdy ciasto jest wciąż mokre, dodawaj mąkę po łyżce, aż da się je formować; gdy lekko się klei, posyp wierzch mąką. Ciasto z greckim jogurtem może być kleiste, więc lekko oprósz dłonie i blat mąką, ale bez przesady.
- Rozwałkuj. Jeśli ciasto stawia opór, odstaw je na 5 minut, żeby rozluźnić gluten, i spróbuj ponownie.
- Upiecz. W dwóch przepisach najpierw sam spód, potem sos i dodatki, i dopiek; pozostałe pieką pizzę w jednym kroku (tabela niżej).
Ciasto drożdżowe wymaga innego procesu: wyrastania, a w tradycyjnej wersji także dojrzewania w lodówce. Opisuje je artykuł ciasto na pizzę, a cały przebieg od sosu po pieczenie w domowym piekarniku tekst pizza domowa w piekarniku. Sos i dodatki układasz tak samo.
Temperatura i czas pieczenia według przepisów
Przepisy podają różne ustawienia. Przeliczenia na stopnie Celsjusza są redakcji.
Przesuń tabelę, aby zobaczyć wszystkie kolumny →
| Przepis | Temperatura | Czas |
|---|---|---|
| Jogurt naturalny | 400 °F (ok. 205 °C) | 20 minut |
| Woda i oliwa | 425 °F (ok. 220 °C) | 10 minut sam spód, po dodaniu sosu i dodatków kolejne 10 minut |
| Mleko i masło | 425 °F (ok. 220 °C) | 12–15 minut, aż skórka będzie złota |
| Woda i olej | 450 °F (ok. 230 °C) | 15–20 minut duża pizza, 10–15 minut małe pizze |
| Jogurt grecki | 475 °F (ok. 245 °C) | 5–7 minut sam spód, po dodaniu dodatków 8–12 minut, aż dodatki zabąbelkują, a skórka będzie złota |
Z tych pięciu przepisów nie da się wyprowadzić jednej reguły łączącej temperaturę z czasem: wersja w 450 °F piecze się dłużej niż wersja w 425 °F. Źródła nie podają też, na którym ruszcie piec; o ruszcie i kamieniu przeczytasz w tekście o pizzy domowej w piekarniku.
Jak działa proszek do pieczenia
Według internetowej encyklopedii proszek do pieczenia składa się z zasady, kwasu i środka osuszającego, a większość handlowych proszków zawiera wodorowęglan sodu. Po zmieszaniu z wodą wodorowęglan i sole kwasowe reagują i wydzielają dwutlenek węgla. Proszki „podwójnego działania” działają w dwóch fazach: raz na zimno i raz na gorąco, a te z jednym kwasem są „jednodziałające”. Ten sam opis podaje, że dalsze wydzielanie gazu wymaga ogrzania ciasta powyżej 140 °F (60 °C); wartość dotyczy przykładu opisanego w źródle.
Nie ma tu więc wyrastania w misce, jakie robi się w ciastach drożdżowych: gaz powstaje w wyniku reakcji chemicznej, a nie fermentacji.
Czym ciasto bez drożdży różni się od drożdżowego
Przesuń tabelę, aby zobaczyć wszystkie kolumny →
| Cecha | Ciasto na proszku do pieczenia | Ciasto drożdżowe |
|---|---|---|
| Spulchnianie | Reakcja proszku z płynem i ciepłem | Drożdże wytwarzają gaz podczas wyrastania |
| Wyrastanie przed pieczeniem | Brak; ciasto rozwałkowujesz po zagnieceniu | Tak; opisane w tekście o cieście na pizzę |
| Zagniatanie | Od 2–3 do 6–10 minut, zależnie od przepisu | Do gładkości, potem odpoczynek i wyrastanie |
| Konsystencja | Wersja jogurtowa jest miększa niż tradycyjne ciasto drożdżowe i może się kleić | Zależy od hydratacji i dojrzewania |
| Struktura skórki | Przepisy opisują ją różnie: „lekka i chrupiąca, o sprężystym wnętrzu” albo „puszysta, gruba na ok. 1 cal” | Rozwija się podczas wyrastania i dojrzewania |
Różnice między przepisami wynikają z różnych składników: jogurt, mleko i masło dają inną konsystencję niż sama woda z oliwą. Autorzy źródeł nie porównują smaku bezpośrednio z ciastem drożdżowym, więc nie ma tu wspólnego werdyktu.
Czy ciasto można przygotować wcześniej
Źródła nie zgadzają się. Przepis z mlekiem i masłem twierdzi, że ciasto przechowasz w lodówce do 2 tygodni, a w zamrażarce do 4 miesięcy; to deklaracja jednego przepisu, którą inne źródła nie potwierdzają. Autorka przepisu z wodą i olejem pisze natomiast, że nigdy nie przygotowywała ciasta ani pizzy z wyprzedzeniem. Opis działania proszku mówi z kolei, że gaz wydziela się już po zwilżeniu, więc jednej reguły dla każdego proszku w źródłach nie ma.
Najczęstsze pytania (FAQ)
Czy pizza bez drożdży i bez wyrastania jest taka sama jak drożdżowa?
Nie. Jeden z przepisów podkreśla, że jogurtowe ciasto jest miększe od tradycyjnego drożdżowego, a przepisy opisują skórkę różnie: raz jako lekką i chrupiącą, raz jako puszystą i grubą. Smaku źródła z ciastem drożdżowym nie porównują.
Ile proszku do pieczenia dać na szklankę mąki?
W pięciu przepisach z tego tekstu to od 1 do 1,5 łyżeczki na szklankę mąki (przeliczenie redakcji z całych porcji w przepisach).
Czy do pizzy bez drożdży lepszy jest jogurt, czy woda?
Źródła nie wskazują lepszego. Według autorki jogurt daje ciasto, które łatwo rozwałkować i które „trzyma się razem, nawet gdy jest mocno obłożone”, a wersja z wodą i oliwą daje według innego przepisu „lekką i chrupiącą skórkę o sprężystym wnętrzu”. Różnią się też ilością płynu, więc sprawdzaj konsystencję zamiast trzymać się jednej liczby.
Ile piec pizzę na proszku do pieczenia?
Od 10 do 20 minut łącznie w 400–475 °F (ok. 205–245 °C). W dwóch przepisach (z wodą i oliwą oraz z greckim jogurtem) spód podpieka się osobno przed dodaniem sosu i dodatków.
Co zrobić, gdy ciasto jest za kleiste?
Dodawaj mąkę po łyżce, aż da się je formować, albo posyp wierzch. Nie przesadzaj, bo grecki jogurt jest gęstszy i wymaga mniej mąki niż zwykły.
Czy da się zrobić pizzę bez proszku do pieczenia i bez drożdży?
Ten tekst opisuje tylko ciasta spulchniane proszkiem do pieczenia. Źródła nie podają przepisu bez żadnego środka spulchniającego.