Kuchnia włoska

Tiramisu: klasyczny przepis, proporcje i bezpieczeństwo jaj

Tiramisu według receptury Accademia Italiana della Cucina: 6 żółtek, 250 g cukru, 500 g mascarpone i 40 savoiardi, spór o pochodzenie oraz surowe jaja.

Kwadratowe szklane naczynie z tiramisu z wyciętą porcją, widoczne warstwy biszkoptów i kremu, posypane kakao, obok filiżanka espresso
Obraz wygenerowany przez AI

Skład i proporcje z receptury Accademii

Accademia Italiana della Cucina (Włoska Akademia Kuchni) zamieszcza w zbiorze przepisów recepturę tiramisù zaliczoną do regionu Veneto i do kategorii deserów. Lista składników na 8 osób:

Przesuń tabelę, aby zobaczyć wszystkie kolumny →

SkładnikIlość w recepturze Accademii
Żółtka6
Cukier250 g
Mascarpone500 g
Savoiardi (podłużne biszkopty)40 sztuk
Kawabez podanej ilości
Kakao w proszkubez podanej ilości

Receptura nie wymienia śmietany, alkoholu ani białek. Nie podaje też ilości kawy i kakao ani czasu chłodzenia: mówi tylko, żeby schłodzić deser w lodówce do momentu podania.

Proporcje w przeliczeniu

Z listy wynika stały stosunek składników: na jedno żółtko przypada około 42 g cukru i około 83 g mascarpone. Poniższa tabela to przeliczenie redakcji na podstawie receptury Accademii, a nie osobna receptura ze źródła. Liczba biszkoptów zależy od kształtu formy, więc traktuj ją orientacyjnie.

Przesuń tabelę, aby zobaczyć wszystkie kolumny →

ŻółtkaCukierMascarponeSavoiardi (proporcjonalnie)
3125 g250 g20
6250 g500 g40
12500 g1 kg80

Dla porównania lista składników receptury treviskiej, podana w jednym z serwisów kulinarnych, to 12 żółtek, ½ kg cukru, 1 kg mascarpone i 60 savoiardi. Stosunek żółtek, cukru i mascarpone jest taki sam jak u Accademii, różni się liczba biszkoptów (60 zamiast przeliczonych 80). Źródła nie wyjaśniają tej różnicy.

Przygotowanie krok po kroku według Accademii

Poniżej opis metody ze źródła, nie przepis sprawdzony przez redakcję.

  1. Zaparz kawę i ostudź ją w misce.
  2. Ubij żółtka z cukrem na puszystą pianę, następnie wmieszaj mascarpone, aż powstanie miękki krem.
  3. Nasącz kawą 20 savoiardi, uważając, żeby nie przesiąkły zbyt mocno, i ułóż je w rzędzie na środku okrągłego talerza.
  4. Rozsmaruj na nich połowę kremu, a następnie ułóż kolejną warstwę 20 savoiardi nasączonych kawą.
  5. Przykryj wierzch resztą kremu.
  6. Posyp krem przesianym kakao.
  7. Wstaw do lodówki do momentu podania.

Receptura Accademii nie przewiduje ubijania białek ani dodatku śmietany. W opisie wersji z jednej z restauracji w Treviso jeden z serwisów podaje, że do żółtek, bez ubitych białek, dodaje się savoiardi, mascarpone i kawę, bez marsali i śmietany.

Czy istnieje jeden oryginalny przepis

Źródła nie pozwalają wskazać jednej oryginalnej receptury ani jednego miejsca narodzin deseru. Spór toczy się między Veneto a Friuli i każda strona ma własną wersję:

Przesuń tabelę, aby zobaczyć wszystkie kolumny →

WersjaCo mówią źródła
Treviso (Veneto)Według serwisu kulinarnego tiramisù pojawiło się w menu jednej z restauracji w Treviso w 1972 roku jako rozwinięcie przygotowania znanego z domów. Ten sam serwis i drugi serwis kulinarny piszą, że 15 października 2010 roku receptura tej restauracji została zdeponowana aktem notarialnym w Accademia Italiana della Cucina.
Tolmezzo (Friuli)Według encyklopedii internetowej kucharka z hotelu-restauracji w Tolmezzo miała później twierdzić, że opracowała deser w 1951 lub 1952 roku, modyfikując „Dolce Torino”.
Rejestr PATWedług encyklopedii internetowej tiramisù figuruje na liście tradycyjnych produktów rolno-spożywczych regionu Friuli-Wenecja Julijska od lipca 2017 roku. Ten sam artykuł zaznacza, że wpis nie przesądza o miejscu wynalezienia deseru.

Jeden z serwisów kulinarnych nazywa sprawę „trwającą dyskusją międzyregionalną” i podkreśla, że żadna wersja nie jest potwierdzona. Dlatego w tym artykule podstawą są składniki i kroki z receptury Accademii, a historia jest podana jako zestaw twierdzeń przypisanych źródłom.

Surowe jaja w tiramisu: co mówią źródła urzędowe

Krem z receptury Accademii powstaje z żółtek ubitych z cukrem i wymieszanych z mascarpone, a w opisie nie ma etapu cieplnej obróbki jaj. Dlatego tiramisu przygotowane według tej receptury zawiera surowe żółtka.

NIZP-PZH. Państwowy Zakład Higieny w materiale o jajach (strona z 2018 roku) zaleca, by unikać, szczególnie przez osoby wrażliwe (dzieci, chorzy, osoby starsze), potraw zawierających surowe jaja, wymieniając wśród nich sernik, tiramisu, majonez, sosy typu holenderskiego i kogel-mogel. Ten sam materiał radzi przechowywać jaja w lodówce, w oryginalnym opakowaniu.

Państwowa inspekcja sanitarna. Strona o salmonellozie, opublikowana w portalu gov.pl przez powiatową stację sanitarno-epidemiologiczną, radzi, by unikać spożywania surowych jaj oraz potraw zawierających surowe jaja, takich jak tiramisu czy majonez domowej roboty.

FDA. Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków na stronie z 2018 roku zaleca unikanie potraw, które mogą zawierać surowe lub lekko obgotowane jaja, wymieniając mousse i tiramisu, i dodaje, że część surowych jaj może być zanieczyszczona groźnymi bakteriami. Radzi kupować jaja pasteryzowane, dostępne w niektórych supermarketach i oznaczone jako „pasteurized”.

Wymienione źródła nie podają temperatur ani czasów, dzięki którym surowy krem z żółtek można by uznać za bezpieczny. Dlatego w artykule nie ma instrukcji domowego podgrzewania jaj. Jeśli przygotowujesz tiramisu dla dzieci, osób chorych albo starszych, kieruj się zaleceniami wyżej: unikanie potraw z surowymi jajami albo jaja pasteryzowane, jak radzi FDA.

Najczęstsze pytania (FAQ)

Z jakich składników robi się klasyczne tiramisu?

Według receptury Accademia Italiana della Cucina: żółtka, cukier, mascarpone, savoiardi, kawa i kakao w proszku. Receptura nie zawiera śmietany ani alkoholu.

Ile mascarpone i cukru na jedno żółtko?

W recepturze Accademii 6 żółtek odpowiada 250 g cukru i 500 g mascarpone, czyli około 42 g cukru i 83 g mascarpone na żółtko. To przeliczenie redakcji.

Czy tiramisu robi się z surowych jaj?

Receptura Accademii wykorzystuje żółtka ubite z cukrem i wymieszane z mascarpone, bez cieplnej obróbki, więc tak. NIZP-PZH zaleca unikać potraw z surowymi jajami, szczególnie przez dzieci, osoby chore i starsze, a FDA radzi kupować jaja pasteryzowane.

Czy można użyć jaj pasteryzowanych?

FDA radzi kupować jaja pasteryzowane, oznaczone na opakowaniu jako „pasteurized”, i zaznacza, że bywają dostępne w niektórych supermarketach. Źródła, z których korzysta ten tekst, nie opisują, jak taki zamiennik wpływa na proporcje receptury.

Jak długo nasączać savoiardi?

Źródło nie podaje czasu. Receptura Accademii mówi tylko, żeby nasączać je kawą, uważając, aby nie przesiąkły zbyt mocno.

Ile kawy potrzeba?

Receptura Accademii nie podaje ilości kawy. Wymienia kawę zaparzoną i ostudzoną w misce, w której nasącza się savoiardi.

Które miasto wymyśliło tiramisu: Treviso czy Tolmezzo?

Źródła nie rozstrzygają sporu. Treviso opiera się na menu jednej z restauracji z 1972 roku i recepturze zdeponowanej w Accademii w 2010 roku, a Friuli na twierdzeniu kucharki z Tolmezzo o opracowaniu deseru w 1951 lub 1952 roku oraz na wpisie na listę PAT z 2017 roku.

← Więcej: Kuchnia włoska

Czytaj dalej

Powiązane artykuły