
Jaką łopatkę wybrać do jakiego pieca
Źródła dzielą pracę łopatki na trzy czynności: wsuwanie surowej pizzy, obracanie jej w piecu i wyjmowanie. Łopata do pizzy to ten sam przedmiot, tylko większy lub pod inną nazwą; w specyfikacji STG występują obie formy. Dobór zależy od pieca:
Przesuń tabelę, aby zobaczyć wszystkie kolumny →
| Piec lub podłoże | Łopatka do wsuwania | Łopatka do obracania i wyjmowania | Skąd to wiadomo |
|---|---|---|---|
| Piec opalany drewnem, pizza neapolitańska | drewniana lub aluminiowa | metalowa | specyfikacja STG |
| Piekarnik z kamieniem lub stalą | prostokątna lub kwadratowa, szeroka jak kamień; do małego okrągłego kamienia krótka rączka i blat do 12 cali | ta sama cienka, metalowa łopatka | poradnik amerykańskiego bloga o pizzy |
| Przenośny piec | drewniana, bambusowa lub perforowana | perforowana i mała okrągła do obracania | poradniki producentów pieców |
| Tylko jedna łopatka | w piecu na pizzę długa, metalowa; w piekarniku cienka kompozytowa | ta sama | poradnik amerykańskiego bloga o pizzy |
W piecu opalanym drewnem według dokumentu STG piekarz podnosi brzeg pizzy metalową łopatką i obraca ją w stronę ognia, a gotową pizzę również wyjmuje metalową łopatką. Różnice między piecami opisuje poradnik o wyborze pieca do pizzy, a obsługę konkretnych urządzeń artykuł o piecu opalanym drewnem i artykuł o piecu elektrycznym.
Rodzaje łopatek: drewniana, metalowa, perforowana, obrotowa
Przesuń tabelę, aby zobaczyć wszystkie kolumny →
| Rodzaj | Zalety według źródeł | Wady według źródeł | Do czego |
|---|---|---|---|
| Drewniana lub bambusowa | mniej się klei, łatwiej wsunąć surową pizzę; trzyma mąkę; można na niej podać pizzę | grubsza i cięższa, trudniej szybko wyjąć pizzę; bez dbania o nią może pęknąć | wsuwanie |
| Metalowa (aluminium, stal) | cienka i lekka, łatwo podsunąć pod pizzę na gorącym kamieniu | surowe ciasto się do niej klei, więc potrzeba więcej mąki | obracanie, wyjmowanie |
| Perforowana | nadmiar mąki wypada przez otwory, para szybciej odparowuje | wciąż bardziej klejąca niż drewno lub bambus | wsuwanie, obracanie i wyjmowanie |
| Kompozytowa | cieńsza od drewnianej, nie pęka, można na niej kroić i podawać | nie tak cienka jak metalowa | jedna łopatka do wszystkiego |
| Mała okrągła (obrotowa) | zmieszcza się w piecu, pizza krócej jest poza gorącą komorą | służy do obracania, a nie do wsuwania | obracanie w piecu |
Poradnik amerykańskiego bloga o pizzy pisze, że łopatki metalowe są bardzo cienkie, lekkie i łatwo wsunąć je pod pizzę piekącą się na bardzo gorącym kamieniu lub stali, ale surowe ciasto się do nich klei. Drewniane i bambusowe mają stosunkowo nieprzywierającą powierzchnię, więc łatwiej wsunąć na nich surową pizzę do nagrzanego pieca, lecz są grubsze i cięższe, a przy złej konserwacji mogą pęknąć. Zbliżoną zasadę podaje włoski producent pieców: łopatka drewniana lub kompozytowa do przenoszenia surowej pizzy, metalowa do obracania i wyjmowania. Producent akcesoriów do pieczenia na stali dodaje, że drewno trzyma mąkę i pochłania nieco wody z ciasta.
Perforowana łopatka łączy cechy obu rodzajów tylko częściowo. Według producenta przenośnych pieców mąka lub semolina z spodu ciasta wypada przez otwory, dzięki czemu na kamieniu zostaje mniej przypalonych resztek, które mogą dać gorzki smak. Ten sam producent pisze, że przy obracaniu i wyjmowaniu otwory pozwalają szybko odparować parze, co pomaga zachować chrupiący spód. Poradnik amerykańskiego bloga zaznacza jednak, że perforowana łopatka klei się bardziej niż drewniana.
Mała okrągła łopatka służy wyłącznie do obracania pizzy w piecu bez wyjmowania jej. Producent przenośnych pieców zaleca ją jako dodatek do łopatki, którą pizzę się wsuwa (drewnianej, perforowanej lub aluminiowej), a nie jej zamiennik.
Wymiary względem pizzy i pieca
Rozmiar łopatki wynika najpierw z pieca, a potem z pizzy, którą chcesz upiec. Producent przenośnych pieców podaje przykład: łopatka 12 cali pasuje do pieca 12 cali, a do pieca 16 cali pasują łopatki 12, 14 i 16 cali. Poradnik amerykańskiego bloga opisuje zakres od małych łopatek obrotowych 7 cali do łopat o blacie 16 cali i większym.
Przesuń tabelę, aby zobaczyć wszystkie kolumny →
| Sytuacja | Zalecenie ze źródła | W centymetrach (przeliczenie redakcji) |
|---|---|---|
| Okrągły kamień lub stal 10–12 cali | krótka rączka, blat najwyżej 12 cali | kamień ok. 25–30 cm, blat do ok. 30 cm |
| Kamień lub stal kwadratowa, prostokątna lub piec | blat mniej więcej tak szeroki jak kamień; autor używa kwadratowej łopatki 14 cali | 14 cali to ok. 36 cm |
| Piec 12 cali | łopatka 12 cali | ok. 30 cm |
| Piec 16 cali | łopatki 12, 14 lub 16 cali | ok. 30, 36 lub 41 cm |
| Pizza neapolitańska | okrągła, do 35 cm (specyfikacja STG) |
Rączka też ma znaczenie. Autor amerykańskiego poradnika zaleca krótką rączkę do małego kamienia w piekarniku, a przy piecu do pizzy, gdy masz miejsce na jedną łopatkę, długą metalową. Pizza musi się zmieścić w otworze pieca z zapasem na łopatkę, więc przed zakupem zmierz otwór; z tych danych wynika wniosek redakcji, że łopatka węższa od pizzy nie utrzyma jej brzegów, a szersza od otworu nie wejdzie do komory.
Mąka czy semolina na łopatce
Przesuń tabelę, aby zobaczyć wszystkie kolumny →
| Posypka | Co mówią źródła |
|---|---|
| Mąka | dokument STG: piekarz posypuje łopatkę mąką, żeby pizza łatwiej zsunęła się do pieca; poradnik bloga: lekka warstwa mąki na łopatce |
| Semolina | producent stali do pieczenia: ziarna działają jak małe łożyska, po których ciasto się ślizga; włoski producent pieców: mąka typ 0 lub semolina |
| Mieszanka mąki i semoliny 50/50 | producent stali do pieczenia nazywa ją dobrym rozwiązaniem |
| Kasza kukurydziana | ten sam producent odradza: pali się, daje gorzki smak i chrupanie ziarenek na spodzie |
Mąki ma być mało. Włoski producent pieców ostrzega, że jej nadmiar może się przypalić na kamieniu i dać gorzki smak. Dobór mąki do ciasta opisuje artykuł mąka do pizzy.
Jak wsuwać pizzę na łopatce
- Przygotuj czystą, suchą łopatkę. Producent pieców zaznacza, że łopatka powinna być czysta, sucha i bez resztek przed użyciem.
- Posyp ją lekko mąką lub semoliną. Posypka powinna być równa, ale cienka.
- Połóż rozciągnięte ciasto i sprawdź, czy nie ma dziur. Wilgoć między ciastem a łopatką powoduje przyklejanie; małe dziury producent radzi zaszczypnąć. Technikę rozciągania ciasta opisuje przepis na ciasto na pizzę.
- Nałóż dodatki szybko i oszczędnie. Im dłużej ciasto leży na łopatce, tym łatwiej się klei, a ciężka pizza gorzej się ślizga. Sos, który spadnie na łopatkę, utrudnia wsunięcie.
- Potrząśnij łopatką, zanim podejdziesz do pieca. Jeśli ciasto się nie rusza, podnieś jego brzeg i podsyp mąki lub semoliny pod spód. Nie próbuj wsuwać pizzy, dopóki nie masz pewności, że się ześlizgnie.
- Wsuń jednym ruchem. Przechyl łopatkę nad płytą, pchnij pizzę do przodu i szybko cofnij łopatkę. Specyfikacja STG opisuje szybki ruch nadgarstka, tak by farsz nie spłynął, przy kącie łopatki 20–25 stopni względem płyty. W piecu opalanym drewnem według włoskiego producenta pizzę kładzie się w najgorętszym miejscu płyty, zwykle w środku lub trochę dalej od płomienia.
Producent przenośnych pieców opisuje też technikę „poduszki powietrznej”: unieś jeden brzeg ciasta i delikatnie dmuchnij pod spód, żeby powstały kieszenie powietrza, a mąka rozeszła się pod całym spodem. Ten sam poradnik radzi mieć dwie łopatki, jedną chłodną do formowania i wsuwania, drugą do gorącej pracy w piecu, bo wtedy łopatka do formowania się nie nagrzewa i ciasto się na niej nie rozmiękcza.
Wsuwanie do piekarnika z kamieniem to ta sama technika, z kamieniem rozgrzanym według instrukcji; szczegóły podaje artykuł o kamieniu do pizzy.
Jak obracać pizzę podczas pieczenia
Źródła różnią się co do rytmu, więc ustaw go według pieca i własnych obserwacji:
Przesuń tabelę, aby zobaczyć wszystkie kolumny →
| Źródło | Kiedy i jak obracać |
|---|---|
| Włoski producent pieców | zacznij po 20–30 sekundach, gdy brzeg zaczyna rosnąć; obracaj co 20–30 sekund o 90–180 stopni |
| Poradnik amerykańskiego bloga (piec do pizzy) | obracaj co 10–20 sekund |
| Producent przenośnego pieca | nie obracaj za wcześnie; poczekaj, aż skórka zacznie się rumienić i rosnąć z tyłu pieca |
| Specyfikacja STG (piec opalany drewnem) | piekarz podnosi brzeg metalową łopatką, obraca pizzę w stronę ognia, używając zawsze tej samej części płyty; pizza obracana o 180 stopni |
Włoski producent pieców radzi obracać delikatnie, żeby mozzarella i dodatki się nie przesunęły, oraz robić szybkie, łagodne ruchy bez zbyt wysokiego unoszenia jednej strony, żeby spód się nie załamał. Jeśli jedna strona piecze się szybciej, przesuń pizzę w chłodniejszą strefę pieca albo lekko obniż temperaturę. W ostatnich 10–15 sekundach w piecu opalanym drewnem ten producent radzi unieść pizzę łopatką ku sklepieniu, żeby ładnie zrumienić brzeg.
Bez małej łopatki obrotowej poradnik amerykańskiego bloga radzi szybko wyjąć pizzę zwykłą łopatką, obrócić ją i włożyć z powrotem. W piekarniku z kamieniem ten sam poradnik opisuje pierwszy obrót po minucie lub dwóch pieczenia: łopatkę szybko podsuwasz pod pizzę i obracasz ją, żeby upiekła się równo.
Jak wyjmować pizzę
Gdy spód jest równomiernie zrumieniony, brzeg złoty, a wierzch miejscami przypieczony, szybko podsuń łopatkę pod pizzę i wyjmij ją z pieca. W dokumencie STG pizzę wyjmuje się metalową łopatką, a czas pieczenia nie może przekraczać 60–90 sekund. Gotową pizzę przełóż na deskę. Jeśli używasz łopatki drewnianej, bambusowej lub kompozytowej, możesz pokroić i podać pizzę wprost na niej.
Przed kolejną pizzą włoski producent pieców radzi usunąć szczotką przypaloną mąkę i resztki z kamienia, a w trakcie pieczenia jednej pizzy przygotowywać następną. Pielęgnację rozgrzanego kamienia opisuje artykuł o kamieniu do pizzy.
Najczęstsze problemy
Przesuń tabelę, aby zobaczyć wszystkie kolumny →
| Problem | Co robić według źródeł |
|---|---|
| Ciasto przykleja się do łopatki | podnieś brzeg i dosyp mąki lub semoliny pod spód; działaj szybko i nie przeładowuj pizzy |
| Pizza się deformuje przy obracaniu | wykonuj szybkie, łagodne ruchy i nie unosić jednej strony zbyt wysoko |
| Gorzki smak od spalonej mąki | użyj mniej mąki, wybierz perforowaną łopatkę, wyczyść kamień |
| Pizza zsuwa się razem z dodatkami | mniej dodatków, szybki ruch nadgarstka, łagodne obracanie |
| Drewniana łopatka pęka | źródło wiąże to z brakiem konserwacji; w instrukcji swojej łopatki sprawdź, czego nie wolno robić |
Producent pieców podaje w poradniku do swoich łopatek dwa zakazy: nie wkładaj ich do zmywarki i nie zostawiaj w piekarniku na dłużej. Sprawdź instrukcję własnej łopatki.
Najczęstsze pytania (FAQ)
Czym różni się łopata od łopatki do pizzy?
W źródłach to ten sam przedmiot: poradnik amerykańskiego bloga wymienia kilka nazw tego samego narzędzia, a specyfikacja STG mówi zarówno o łopatce, jak o łopacie stalowej lub aluminiowej. Rozmiar i materiał są ważniejsze niż nazwa.
Czy wystarczy jedna łopatka?
Tak, jeśli wybierzesz ją według pieca: poradnik amerykańskiego bloga radzi przy pizzy z pieca jedną długą łopatkę metalową, a przy piekarniku cienką kompozytową. Producent przenośnych pieców zaleca jednak dwie: perforowaną do wsuwania i wyjmowania oraz małą okrągłą do obracania.
Czy do pieczenia w piekarniku potrzebuję łopatki?
Nie jest to konieczne. Poradnik amerykańskiego bloga przyznaje, że surową pizzę można przenieść na kamień odwróconą blachą, ale trudniej wtedy wyjąć gotową bez poparzenia. Opcję z papierem do pieczenia opisuje artykuł o pizzy w piekarniku.
Czy mogę posypać łopatkę kaszą kukurydzianą?
Producent stali do pieczenia odradza: kasza kukurydziana się pali, daje gorzki smak i chrupiące kawałki na spodzie. Wybierz lekką warstwę mąki, semoliny albo ich mieszanki.