Pielgrzymki i sanktuaria

Fatima: sanktuarium w Portugalii, historia 1917 roku i praktyczne informacje

Fatima w Portugalii: gdzie leży sanktuarium, historia objawień z 1917 roku według źródeł kościelnych, stanowisko Kościoła z 1930 i 2017 roku oraz układ miejsca.

Szeroki brukowany plac o poranku z kilkoma pielgrzymami w oddali, rząd drzew oliwnych i łagodne wzgórza w tle
Obraz wygenerowany przez AI

Gdzie jest Fatima

Fatima leży w Portugalii. Sanktuarium Matki Bożej Różańcowej z Fatimy podaje adres w miejscowości Fátima (kod pocztowy 2495-424), a o sobie pisze, że z woli Stolicy Apostolskiej jest sanktuarium narodowym i służy ewangelizacji w Portugalii i na świecie. Wydarzenia, z których miejsce się wzięło, sanktuarium opisuje jako świadectwo trojga dzieci z odległej wsi w Serra d’Aire. Teren sanktuarium nazywa się Cova da Iria, a diecezja nosi nazwę Leiria-Fatima.

Przesuń tabelę, aby zobaczyć wszystkie kolumny →

NazwaCo to jest według sanktuarium
Fátimamiejscowość w Portugalii, siedziba sanktuarium
Cova da Iriamiejsce, w którym dzieci wypasały owce i w którym według źródeł kościelnych miało miejsce pięć z sześciu objawień z 1917 roku
Aljustrelwieś ok. 2 km od sanktuarium, z domami rodzin Marto i Łucji
Valinhosmiejsce czwartego objawienia z 19 sierpnia 1917 roku, na Drodze Krzyżowej Pastuszków
Loca do Cabeçomiejsce pierwszego i trzeciego objawienia Anioła w 1916 roku

Historia objawień według źródeł kościelnych

Poniższy opis to relacja sanktuarium i dokumentów Kościoła, a nie ustalenie historyków. Sanktuarium zaczyna historię od 1916 roku, kiedy trojgu dzieciom (Łucji de Jesus oraz jej kuzynom Franciszkowi i Hiacyncie Marto) trzykrotnie ukazał się Anioł Pokoju, wzywając do adoracji i modlitwy. Drugi cykl to objawienia Maryi w 1917 roku.

Przesuń tabelę, aby zobaczyć wszystkie kolumny →

ObjawienieDataMiejsceLiczba obecnych według sanktuarium
pierwsze13 maja 1917Cova da Iriabrak podanej liczby
drugie13 czerwca 1917Cova da Iria50 do 60 osób
trzecie13 lipca 1917Cova da Iria4000 do 5000 albo 2000 do 3000
czwarte19 sierpnia 1917Valinhos15 000 do 18 000 w dniu 13 sierpnia, część źródeł podaje 5000
piąte13 września 1917Cova da Iria20 000 do 30 000
szóste13 października 1917Cova da Iria50 000 do 70 000

W pierwszym objawieniu, według zapisków Łucji, dzieci miały usłyszeć prośbę, by przychodziły w to miejsce przez sześć kolejnych miesięcy, 13 dnia o tej samej godzinie. W ostatnim, 13 października, postać miała przedstawić się jako Pani Różańcowa i poprosić o zbudowanie w tym miejscu kaplicy. Sanktuarium cytuje też relację dziennika „O Século” z 15 października 1917 roku, według której około 70 tysięcy osób miało widzieć „taniec” słońca; to wyrażenie gazeta przypisuje chłopom z okolicy.

Dwoje z dzieci zmarło młodo: Franciszek 4 kwietnia 1919 roku w Aljustrel, Hiacynta 20 lutego 1920 roku w Lisbonie. Łucja zmarła 13 lutego 2005 roku w klasztorze karmelitanek w Koimbrze. Siódme objawienie, dla Łucji w Cova da Iria, sanktuarium datuje na 15 czerwca 1921 roku; wydarzenia z Pontevedry i Tuy przypadają według niego na lata 1925-1929.

Stanowisko Kościoła: daty i dokumenty

Ocena Kościoła ma kilka warstw, które łatwo pomylić. Tabela porządkuje je według dokumentów, a nie według opinii.

Przesuń tabelę, aby zobaczyć wszystkie kolumny →

DataCo się stałoKto i w jakim dokumencie
13 października 1930biskup Leirii orzekł, że wizje dzieci w Cova da Iria z okresu od 13 maja do października 1917 są godne wiarylist pasterski o kulcie Matki Bożej Fatimskiej, według kroniki sanktuarium
13 maja 2000beatyfikacja Franciszka i Hiacynty MartoJan Paweł II, w Fatimie; święto obojga na 20 lutego, według kroniki sanktuarium
13 maja 2017kanonizacja Franciszka i Hiacynty Marto, w stulecie objawieńpapież Franciszek, w Fatimie

Dwie z tych decyzji dotyczą świętości dzieci, a nie samych objawień. Orzeczenie z 1930 roku mówi, że wizje są „godne wiary”. W komentarzu z 2000 roku Kongregacja Nauki Wiary zalicza przesłanie z Fatimy do objawień prywatnych, a przytaczając klasyczny traktat przyszłego Benedykta XIV, pisze, że aprobata takich objawień nie wymaga ani nawet nie dopuszcza zgody wiary katolickiej, a jedynie zgody wiary ludzkiej, zgodnej z roztropnością. Wierni nie są więc zobowiązani do ich przyjęcia jako prawdy wiary. Stanowisko Kościoła wobec innego miejsca, Medziugoria, ma inną formę, o czym pisze artykuł Medjugorie (Medziugorie): co to za miejsce, co mówi Kościół.

Układ sanktuarium

Sanktuarium opisuje swój teren w kilku grupach. Najważniejsze miejsca zebrano poniżej.

Przesuń tabelę, aby zobaczyć wszystkie kolumny →

MiejsceCo podaje sanktuarium
Kaplica Objawień„serce” sanktuarium, w miejscu, gdzie według źródeł Pani rozmawiała z dziećmi; zbudowana między 28 kwietnia a 15 czerwca 1919 roku
Bazylika Matki Bożej Różańcowej z Fatimypierwszy kamień poświęcono 13 maja 1928, konsekracja 7 października 1953, tytuł bazyliki od 11 listopada 1954; wieża ma 65 m
Kolumnada200 kolumn i półkolumn oraz 14 ołtarzy
Plac Modlitwyduży plac między dwiema bazylikami, miejsce wielkich zgromadzeń
Bazylika Trójcy Przenajświętszejpoświęcona 12 października 2007, tytuł bazyliki od 19 czerwca 2012; okrągła, średnica 125 m, 8633 miejsca
Domy w Aljustreldomy rodzin Marto i Łucji, ok. 2 km od sanktuarium

Kaplica Objawień ma burzliwe dzieje: pierwszą Mszę odprawiono w niej 13 października 1921 roku, a 6 marca 1922 roku została wysadzona w powietrze i odbudowana; ponownie otwarto ją 13 stycznia 1923 roku. Znacznik pod figurą Matki Bożej wskazuje miejsce, w którym stał niewielki dąb ostrokrzewiowy, na którym według źródeł ukazała się Pani Różańcowa. W bazylice, w lewym ramieniu transeptu, spoczywają szczątki Hiacynty i Łucji, a w drugim ramieniu Franciszka.

Zasady i praktyka

Szukając zasad zachowania, trzeba wyraźnie odróżnić dokumenty. Stronie sanktuarium z wytycznymi dla organizatorów pielgrzymek, która nie ma daty, zależy na szacunku, ciszy i czystości w miejscach modlitwy, na dbaniu o rzeczy osobiste i na udziale w programie duszpasterskim. Odrębnego regulaminu ubioru ani zasad fotografowania nie znaleziono na stronach sanktuarium użytych w tym artykule, więc nie są tu podane; przed wyjazdem sprawdź aktualne komunikaty na stronie sanktuarium.

Sanktuarium zaznacza też, że podczas międzynarodowych pielgrzymek rocznicowych (12 i 13 dnia miesiąca od maja do października) zgłoszeń jest bardzo wiele i trudno o miejsca na prywatne celebracje, bo program sanktuarium ma pierwszeństwo. Wymogi wjazdu do Portugalii, kraju Unii Europejskiej, sprawdź w serwisach Ministerstwa Spraw Zagranicznych: gov.pl oraz Odyseusz, a także w aktualnych komunikatach dla podróżnych, żeby ustalić dokumenty potrzebne przed podróżą. Dojazdu strony sanktuarium użyte w tym artykule nie opisują, dlatego nie jest tu opisany.

Najczęstsze pytania (FAQ)

Gdzie jest Fatima?

Fatima leży w Portugalii. Sanktuarium ma adres w miejscowości Fátima, a miejsce objawień z 1917 roku nazywa się Cova da Iria. W wiosce Aljustrel, oddalonej od sanktuarium o około 2 km, stoją domy rodzin Marto i Łucji.

Czy Kościół uznał objawienia w Fatimie?

Biskup Leirii orzekł 13 października 1930 roku, że wizje dzieci w Cova da Iria z 1917 roku są godne wiary. Kongregacja Nauki Wiary zalicza przesłanie z Fatimy do objawień prywatnych, wobec których wierni mają przyjąć zgodę wiary ludzkiej, a nie wiary katolickiej. Kościół nie zobowiązuje więc nikogo do wiary w nie.

Ile było objawień w Fatimie?

Według sanktuarium w 1917 roku było sześć objawień Maryi: pięć w Cova da Iria (maj, czerwiec, lipiec, wrzesień, październik) i jedno w Valinhos, 19 sierpnia. Według sanktuarium rok wcześniej, w 1916, dzieciom trzykrotnie miał się ukazać Anioł Pokoju.

Kiedy kanonizowano Franciszka i Hiacyntę?

Papież Franciszek kanonizował ich 13 maja 2017 roku w Fatimie, w setną rocznicę objawień. Wcześniej, 13 maja 2000 roku, Jan Paweł II beatyfikował oboje w tym samym miejscu.

Czy w Fatimie obowiązuje strój?

Strony sanktuarium użyte w tym artykule nie podają regulaminu ubioru. Wytyczne dla organizatorów pielgrzymek, bez daty, mówią o szacunku, ciszy i czystości w miejscach modlitwy. Aktualne zasady sprawdź bezpośrednio u sanktuarium.

← Więcej: Pielgrzymki i sanktuaria

Czytaj dalej

Powiązane artykuły